Từ ngày 01/01/2026, nhiều chính sách logistics mới của Việt Nam sẽ chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển mạnh từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, tiêu chuẩn và tính minh bạch.
Những thay đổi này tác động trực tiếp đến vận tải, kho bãi, hải quan và toàn bộ chuỗi cung ứng, buộc doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu phải điều chỉnh mô hình hoạt động nếu không muốn đối mặt với rủi ro tuân thủ, gián đoạn vận hành và mất lợi thế cạnh tranh.
Quản lý vận tải và tài xế bằng dữ liệu điện tử
Từ 01/01/2026, theo định hướng của Luật Đường bộ (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn liên quan, Nhà nước chuyển mạnh sang mô hình quản lý vận tải dựa trên dữ liệu điện tử.
Theo đó, doanh nghiệp vận tải phải:
- Thay thế dần chứng từ giấy bằng lệnh vận tải điện tử
- Giám sát hành trình phương tiện theo thời gian thực, đảm bảo minh bạch về lộ trình, thời gian và an toàn khai thác
Đáng chú ý, dữ liệu vận hành không còn là dữ liệu nội bộ mà phải kết nối, chia sẻ với hệ thống quản lý Nhà nước nhằm phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra và thống kê.
👉 Trong bối cảnh này, việc đầu tư hệ thống quản lý vận tải (TMS), chuẩn hóa dữ liệu tài xế – phương tiện – chuyến đi không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp:
- Duy trì hoạt động ổn định
- Mở rộng quy mô
- Tránh rủi ro pháp lý khi chính sách logistics bước sang giai đoạn quản trị bằng dữ liệu.
Chính sách logistics xanh và tiêu chuẩn phát thải
Song song với chuyển đổi số, logistics xanh được Chính phủ xác định là trụ cột chính sách trọng tâm giai đoạn 2026–2030, gắn với mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Định hướng này được thể hiện rõ trong:
- Chiến lược phát triển logistics Việt Nam 2025–2035
- Các chỉ đạo về phát triển hạ tầng logistics “xanh – số – thông minh”
Các yêu cầu nổi bật gồm:
- Quy định phát thải đối với tàu biển, gắn với tiêu chuẩn quốc tế và điều kiện cập cảng
- Kiểm soát phát thải phương tiện đường bộ, từng bước siết chặt tiêu chuẩn môi trường
- Điều kiện khai thác phương tiện, trong đó phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn có thể bị hạn chế hoặc loại khỏi thị trường
👉 Đối với doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu, không đáp ứng tiêu chuẩn phát thải không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động trong nước mà còn giảm khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt với các tuyến EU, Mỹ và các tập đoàn đa quốc gia.
Chuẩn hóa kho vận và trung tâm logistics
Từ năm 2026, kho vận không còn được quản lý thuần túy ở góc độ hạ tầng vật lý, mà được đặt trong khung chuẩn hóa dữ liệu và báo cáo vận hành. Nhà nước định hướng phát triển các trung tâm logistics đa chức năng, gắn chặt với quản lý chuỗi cung ứng hiện đại.
Theo đó, kho logistics cần đáp ứng:
- Mô hình kho đa chức năng: lưu trữ, phân phối, xử lý thương mại điện tử và xuất nhập khẩu
- Gắn dữ liệu vận hành, cho phép truy xuất, giám sát và đánh giá hiệu quả
- Báo cáo định kỳ, phục vụ quản lý Nhà nước và kết nối hệ sinh thái logistics
👉 Doanh nghiệp không chuẩn hóa kho vận sẽ gặp hạn chế trong việc:
- Mở rộng dịch vụ
- Kết nối với các đối tác lớn
- Tham gia chuỗi cung ứng có yêu cầu cao về minh bạch dữ liệu.
Hải quan số và chứng từ điện tử bắt buộc
Một thay đổi mang tính nền tảng khác từ 01/01/2026 là việc đẩy mạnh hải quan số và bắt buộc sử dụng chứng từ điện tử trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Theo Thông tư 113/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, toàn bộ quy trình:
- Lập
- Phát hành
- Quản lý chứng từ thu – nộp thuế, phí hải quan
được chuyển sang hình thức điện tử và liên thông trực tiếp với hệ thống hải quan – thuế quốc gia.
Các loại chứng từ như eBL, eDO, hồ sơ logistics điện tử sẽ dần thay thế phương thức giấy truyền thống, nhằm:
- Rút ngắn thời gian thông quan
- Giảm chi phí xử lý thủ tục
- Đồng bộ dữ liệu giữa hải quan – thuế – logistics
Đối với doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu, đây không chỉ là thay đổi về hình thức chứng từ, mà là sự thay đổi trong cách Nhà nước quản lý dòng hàng và dòng tiền.
👉 Hệ thống CNTT, phần mềm kế toán – logistics cần đủ năng lực kết nối, trong khi nhân sự phải được đào tạo để xử lý, lưu trữ và đối soát chứng từ điện tử theo chuẩn mới.
Doanh nghiệp logistics cần làm gì để thích ứng từ 2026?
Trong bối cảnh chính sách logistics bước sang giai đoạn số hóa – xanh hóa – chuẩn hóa, doanh nghiệp cần:
- Rà soát lại mô hình vận hành và hệ thống CNTT
- Chuẩn hóa vận tải – kho vận – chứng từ
- Chủ động kết nối dữ liệu và tuân thủ tiêu chuẩn mới
Vietsun đồng hành cùng doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu trong:
- Tư vấn mô hình vận hành phù hợp chính sách mới
- Cung cấp giải pháp vận tải – kho vận – giao nhận quốc tế đáp ứng tiêu chuẩn số và xanh
- Hỗ trợ doanh nghiệp giảm rủi ro tuân thủ, tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
👉 Liên hệ Vietsun ngay hôm nay để chuẩn bị sẵn sàng cho giai đoạn logistics 2026 – minh bạch hơn, số hóa hơn và bền vững hơn.
